| abstract
| - Dominik Merlini (właśc. Domenico Merlini, ur. 22 lutego 1730 w Castello, zm. 20 lutego 1797 w Warszawie) – włoski architekt działający w Polsce, działał początkowo pod okiem Jakuba Fontany, potem samodzielnie, współpracował z Janem Chrystianem Kamsetzerem. Pozostawił po sobie około pięćdziesiąt dzieł. Dominik Merlini przybył do Polski mając 20 lat, zatrzymał się u spokrewnionej z jego familią rodziną Fontanów, do której należeli także Józef i Jakub Fontana. Merlini pobierał nauki u swojego krewnego-architekta, Jakuba Fontany, był architektem królewskim, a po śmierci Fontany w 1773 roku objął urząd naczelnego architekta Rzeczypospolitej. Wcześniej, bo w 1768 roku został nobilitowany. Jego głównym zadaniem była opieka nad zabytkami i budynkami już istniejącymi, a w razie potrzeby ich przebudowa i rozbudowa do ówczesnych potrzeb. Początkowo tworzył w stylu późnego baroku, a za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego przerzucił się na klasycyzm. Do jego "wynalazków" należał portyk kolumnowy, poprzedzający wejście główne, które jest wgłębione w stosunku do ściany frontowej budynku. Chętnie też wieńczył fasady kamiennymi balustradami oraz wspornikami. Został pochowany w katakumbach na Cmentarzu Powązkowskim. Najsłynniejszym jego warszawskim dziełem jest przebudowa pałacu na Wodzie oraz budowa szeregu nowych budynków w Łazienkach Królewskich. Spośród jego dzieł poza Warszawą należy wymienić Bramę Grodzką w Lublinie, ratusz w Piotrkowie Trybunalskim, pałac w Jabłonnie oraz restaurację zamku wawelskiego w Krakowie. Realizacje Dominika Merliniego w Warszawie:
* Agrykola: most nad kanałem (1779-1780)
* Cmentarz Powązkowski: plan urbanistyczny najstarszej części (lata 90. XVIII wieku)
* Długa 44: pałac na Potkańskiem (1771-1773)
* Krakowskie Przedmieście: pałac Kazimierzowski – przebudowa wnętrz dla Szkoły Rycerskiej (1765-1768)
* Łazienki Królewskie: Biały Domek (1774-1777)
* Łazienki Królewskie: Ermitaż – przebudowa (1775-1779)
* Łazienki Królewskie: Nowa Kordegarda – przebudowa (1779-1780)
* Łazienki Królewskie: Pałac Myślewicki (1775-1778)
* Łazienki Królewskie: Pałac na Wodzie – przebudowa wraz z Kamsetzerem i Szuchem (1775-1793)
* Łazienki Królewskie: Stara Pomarańczarnia (1784-1788)
* Łazienki Królewskie: Teatr na Wyspie (1786)
* Łazienki Królewskie: Wielka Oficyna – przebudowa (1778-1788)
* Łazienki Królewskie: Wodozbiór (1777-1778)
* Miodowa 16: cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny (1782-1784)
* Miodowa 17: pałac Borchów – przebudowa (lata 80. XVIII wieku)
* Plac Krasińskich: pałac Krasińskich – odbudowa po pożarze (1783-1784)
* Plac Małachowskiego: kościół św. Trójcy – niezrealizowany projekt
* Plac Piłsudskiego: pałac Brühla – generalny remont; dziś nie istnieje (1787-1788)
* Plac Teatralny: pałac Jabłonowskich – wraz z J. Fontaną (1773-1785)
* Plac Trzech Krzyży: most nad Żurawką – dziś nie istnieje (1777)
* Plac Trzech Krzyży 3: kamienica Antoniego Lucińskiego (1774)
* Plac Trzech Krzyży 4/6: willa własna
* Plac Zamkowy: Bacciarellówka (1778-1779)
* Plac Zamkowy: pałac pod Blachą – przebudowa na potrzeby biblioteki królewskiej (lata 80. XVIII wieku)
* Powązkowska: kościół św. Karola Boromeusza (1792-1793)
* Puławska 113: Królikarnia (1782-1786)
* Puławska 113: Królikarnia – kuchnia pałacowa (1780-1782)
* Puławska 113: Królikarnia – oficyny wjazdowe (1779-1780)
* Rynek Starego Miasta: ratusz staromiejski – przebudowa; dziś nie istnieje (1781-1782)
* Zamek Królewski – przebudowa wnętrz, w tym urządzenie Izby Senatorskiej, Sali Wielkiej, Sali Rycerskiej i Kaplicy Królewskiej, z J. Ch. Kamsetzerem (1767-1785)
* Zamek Ujazdowski – nieukończona przebudowa, z Fontaną i Szregerem (1776-1781) Jedna z ulic na Mokotowie nosi imię Dominika Merliniego.
|