| abstract
| - Τον Αύγουστο 479 π.Χ. ο Σπαρτιάτης βασιλέας Λεωτυχίδης νίκησε τον περσικό στόλο στη Μυκάλη και ο Ξάνθιππος πολιόρκησε και κατέλαβε τη Σηστό το φθινόπωρο του ίδιου έτους. Αλλά οι στρατιωτικές περσικές βάσεις παρέμεναν στην Ηιόνα και στο Δορίσκο και μικρότερες φρουρές σε άλλα σημεία του βορείου Αιγαίου. Για την απελευθέρωση των ελληνικών πόλεων της Μικράς Ασίας χρειαζόταν επιθετικοί πόλεμοι. Η Σπάρτη ήταν μία συμβατική δύναμη που διέθετε μόνο ισχυρό στρατό και δεν ήταν διατεθειμένη να αναλάβει επιθετικές επιχειρήσεις. Οι τελευταίες κοινές επιχειρήσεις των Σπαρτιατών με τους υπόλοιπους Έλληνες ήταν εναντίον του Βυζαντίου (478) και στην Κύπρο (478). Το φθινόπωρο του 478/7 ιδρύθηκε η Α' Αθηναϊκή συμμαχία. Για μία πεντηκονταετία, ο ευδιάκριτος ανταγωνισμός Αθήνας - Σπάρτης και η ισορροπία δυνάμεων οδήγησε σε σχετική ειρήνη. Οι σημαντικότερες εξελίξεις έλαβαν χώρα στην Αθήνα. Επρόκειτο για πολιτικές εξελίξεις, επί μέρους αλλαγές του πολιτικού συστήματος που είχε εισηγηθεί ο Κλεισθένης. Κατ’ αρχάς, το 487/6 π.Χ. άλλαξε ο τρόπος εκλογής των αρχόντων. Ενώ ως τότε εκλέγονταν απευθείας από την εκκλησία, τώρα προηγούνταν εκλογή των υποψηφίων ανάμεσα στους οποίους γινόταν κλήρωση. Η δεύτερη αλλαγή είναι οι μεταρρυθμίσεις του Εφιάλτη, αρχηγού των δημοκρατικών, το 462/1 π.Χ. με τις οποίες αφαιρέθηκαν οι πολιτικές αρμοδιότητες από τον Άρειο Πάγο και αυξήθηκε ο έλεγχος των αρχόντων με τρεις νέους θεσμούς, μετά την έγκριση της εκκλησίας του δήμου. Οι εύθυνοι ήταν μία επιτροπή της βουλής όπου καλούνταν για απολογία ο υπό κατηγορία άρχοντας, οι λογισταί εκλέγονταν από την εκκλησία για να (?) διαχειρίζονται τα χρήματα και οι θεσμοθέται για δίκη στο δικαστήριο. Ο έλεγχος των αρχόντων γινόταν εκ των προτέρων μέσω της δοκιμασίας και μέσω της εισαγγελίας, μήνυσης για παράβαση καθήκοντος. Στον Άρειο Πάγο έμειναν μόνο οι δίκες φόνου και η .. ηθικού χαρακτήρα. Τον Εφιάλτη, μετά τη δολοφονία του, διαδέχθηκε στην ηγεσία της παράταξης των δημοκρατικών ο Περικλής, ο οποίος καθιέρωσε τη μισθοδοσία των αξιωματούχων (π.χ. βουλευτών, στρατηγών) και το 457 π.Χ. χορηγήθηκε το δικαίωμα κλήρωσης στους εννέα άρχοντες και στους ζευγίτες. Εκκλησιαστικός μισθός το 403 π.Χ. (?)ένας ή περισσότεροι οβολοί. Τα αξιώματα για 500 ήταν οι ταμίαι της Αθηνάς, οι στρατηγοί και οι Ελληνοταμίαι, που διαχειρίζονταν τα οικονομικά της συμμαχίας. Το 478/7 ιδρύθηκε η Α' Αθηναϊκή συμμαχία, που περιλάμβανε τις παράλιες πόλεις και τα νησιά του βορείου Αιγαίου, της Προποντίδας ως το Βυζάντιο, των ακτών της Μικράς Ασίας και, στη μεγάλη της ακμή, της νότιας Μικράς Ασίας ως την Παμφυλία. Επίσης όλα τα νησιά του Αιγαίου και του βορειοανατολικού Αιγαίου. Κατά τη διάρκεια των ετών 478/7 έως 405/4 σημειώθηκαν αυξομειώσεις στο μέγεθος της συμμαχίας. Η Αθήνα επανέφερε στη συμμαχία όσες πόλεις είχαν αποστατήσει, κάτι που δε θα συνέβαινε στη Β’ αθηναϊκή συμμαχία. Οι αρχές της οργάνωσης της συμμαχίας αναφέρονται από το Θουκυδίδη (Α, 96-97). Του συμμαχικού στρατού ηγήθηκε ο Κίμων, ο οποίος κατάφερε να εκδιώξει τους Πέρσες από την Ηιόνα και έλεγξε ολόκληρο το Αιγαίο. Αποκατέστησε την ασφάλεια του πλου, απαλλάσσοντας π.χ. τη Σκύρο από τους πειρατές των οποίων ήταν βάση. Επεξέτεινε τη συμμαχία ως την Παμφυλία και έως το 476 π.Χ. μετά τη μάχη στον Ευρυμέδοντα, έφθασε στο ανώτατο όριο επιτυχίας της Αθήνας. Παράλληλα, έχουμε μία μεταβολή στο χαρακτήρα της συμμαχίας, λόγω δύο γεγονότων. Το πρώτο ήταν η μεταφορά του ταμείου της συμμαχίας από τη Δήλο στην Ακρόπολη της Αθήνας, το 454 π.Χ. όταν ο αθηναϊκός στόλος είχε εγκλωβιστεί στο Νείλο. Το 450 π.Χ. συμφωνήθηκε η Καλλίειος Ειρήνη στη βάση του ισχύοντος status quo. Μετά από αυτά τα δύο γεγονότα, η συμπεριφορά των Αθηναίων έλαβε ηγεμονικό χαρακτήρα, ταμείο φόροι συμμάχων. Από το 454 π.Χ. σώζονται οι φορολογικές στήλες. Και στον Πελοποννησιακό Πόλεμο δεν υπήρξε σύμμαχος πόλη που να αποστάτησε και να μην έχει εξαναγκάσθηκε να επιστρέψει στη συμμαχία, η οποία έληξε το 405 π.Χ.
|
![[RDF Data]](/fct/images/sw-rdf-blue.png)