| abstract
| - Lechici. - najdawniejsze źródła zachodnie nazywają Polaków Poloni. Witukind nazywał Słowian, których władcą był w 963 roku Mieszko I - Licicavici. Rozmaicie tłumaczą tę nazwę (m. in. „Łęczycanie"), ale w każdym razie nie można tego tłumaczyć przez "Lechitów". Dopiero u Nestora spotykamy nazwę Lachów nad Wisłą. W wieku XII bizantyjski historyk Kinnamos nazywa Polaków Lachami. Wreszcie w końcu XII w. Wincenty Kadłubek używa w swej kronice nazwy Lechitae. Skąd ją wziął, trudno dociec. Następne kroniki polskie (Wielkopolska, Dzierzwy, Śląskie) opierają się na Kadłubku. Od Długosza mieszkańcy Polski od protoplasty Lecha (obacz Lech) nazywają się Lechitami. W pocz. XVIII w. ogłoszona przez Sommersberga kronika Wielkopolska, posiadająca w zepsutym i sfałszowanym tekście wiadomość, że Piast nie pochodził z Lechitów, dała impuls do badań i hipotez. Lengnich, a za nim Naruszewicz, wywodzą Lechitów od Łazów nad morzem Czarnem. Prażmowski nazywa ich Lachami polnymi (pol-Lachami czyli Polakami) i każe im podbić kraje polskie, przeciwstawiając ich nadadriatyckim Morlachom, czyli Lachom morskim. W sfałszowanym czeskim „Libuszynym sądzie" (rękopis Kralodworski) Lechici występują jako warstwa społeczna. Lelewel wytworzył stąd teorię podboju gminu kmiecego przez lechitów—szlachtę. Powstaje stąd teoria najazdu. Celtycką teorię najazdu i lechityzm utworzył Lewestam w „Pierwotnych dziejach Polski", a Bielowski fantastyczną teorie illiryjską („Wstęp krytyczny do dziejów Polski", 1850), Szajnocha normandzką („Lechicki początek Polski", 1858). Zaczęto teraz skrupulatnie analizować źródła. Legendy lechickie rozwiał prof. Antoni Małecki („Lechici", Lwów 1897). Nazwy Lach, Lech nie znali Niemcy ani Czesi, ani inni zachodni Słowianie, znana jest tylko na wschodzie (Lach na Rusi, Lengyel u Madziarów, Ledianin u Serbów, Lenkas u Litwinów). Pierwotnie nazwa miała prawdopodobnie samogłoskę nosową — „Lech". Wypadki używania tej nazwy dla mieszkańców dolin przez Podhalan przyniesione zostały drogą wpływów wołosko-ruskich. U Nestora Lechowie oznaczają Słowian północno-zachodnich: Pomorzan, Lutyków, Polaków. Wyraz lędyna oznacza: odłóg, ugór. Lech to mieszkaniec równin, odłogów. Porównaj: Potkański „Lachowie i Lechici". (Rozpr. Ak. Um. XXVII).
|
![[RDF Data]](/fct/images/sw-rdf-blue.png)