ظاهراً دراین زمینه اولین کسانی که فرق شیعه را در کتابی به همین نام فرق الشیعه معرفی نموده و عقاید آنان را گفته‌است. ۱-ابولمظفر، محمدبن احمد نعیمی از اصحاب حضرت عسکری ۲۵۴تا۲۶۰ هجری است که نجاشی از او و کتابش نام برده ۲- ابولقاسم بلخی نصر بن صاحب فرق الشیعه است ۳-ابو محمد، حسن بن موسی نوبختی تاریخ فوت ۳۰۰ هجری که خاندان وی از معارف شیعه وخود از سخن گویان نامی آن عصر بوده ۴- سعدبن عبدالله اشعری که از فقها وثقات محدثین شیعه و مشایخ طائفه بوده وبه قولی حضرت عسکری(ع)را ملاقات کرده ودر سال ۲۹۹یا ۳۰۰ هجری در گذشته‌است.۵- اوائل المقالات فی المذاهب والمختارات از شیخ مفید، محمد بن نعمان العکبری البغدای(۴۱۳ هجری) گرچه رسماً در باره مذاهب اسلامی بحث نکرده ولی ضمن عناوین اصول اعتقادات شیعه، گفتارها ی، معتزله، اشاعره، زیدیه و سایر فرق را متعرض شده‌است.